Zapotrzebowanie roślin na światło – jak dobrać odpowiednie stanowisko?
Światło jest jednym z najważniejszych czynników decydujących o prawidłowym wzroście roślin. Nawet właściwe podlewanie, nawożenie i odpowiednia temperatura nie wystarczą, jeżeli roślina zostanie ustawiona w miejscu, które nie odpowiada jej wymaganiom świetlnym.
W pomieszczeniach ilość światła zależy przede wszystkim od wielkości i położenia okien, kierunku świata, pory roku oraz odległości rośliny od szyby. Warto pamiętać, że nasze oczy stosunkowo łatwo przyzwyczajają się do półmroku. Miejsce, które człowiek odbiera jako jasne, dla rośliny może być już stanowiskiem o niewystarczającej ilości światła.
Rośliny dobrze znoszące słabsze oświetlenie
Niektóre gatunki potrafią rosnąć w miejscach oddalonych od okna lub w pomieszczeniach o ograniczonym dostępie do światła dziennego.
Nie oznacza to jednak, że rośliny te światła nie potrzebują. Określenie „roślina cieniolubna” jest pewnym uproszczeniem. W warunkach naturalnych takie gatunki często rosną pod koronami drzew, gdzie dociera do nich światło słabsze i rozproszone.
Do roślin dobrze tolerujących słabsze oświetlenie można zaliczyć między innymi zamiokulkasy, sansewierie, aglaonemy oraz część filodendronów.
W głębi pomieszczenia ich wzrost może być wolniejszy, a nowe liście mogą być mniejsze. Jeżeli roślina zaczyna się wyciągać w kierunku okna, traci intensywne wybarwienie lub przestaje wytwarzać nowe liście, może to świadczyć o niedoborze światła.
Rośliny preferujące światło rozproszone
Bardzo duża grupa roślin doniczkowych najlepiej rozwija się w jasnym miejscu, ale bez bezpośredniego, silnego nasłonecznienia.
Takie warunki odpowiadają wielu gatunkom pochodzącym z lasów tropikalnych. W naturze rosną one pod osłoną wyższej roślinności i otrzymują dużo światła, jednak jest ono filtrowane przez liście drzew.
Jasne, rozproszone światło odpowiada między innymi wielu filodendronom, monsterom, fikusom, epipremnum czy skrzydłokwiatom.
Rośliny te często bardzo dobrze czują się w pobliżu okien wschodnich i zachodnich albo w pewnej odległości od dużego okna południowego.
Rośliny wymagające dużej ilości światła i słońca
Niektóre rośliny potrzebują kilku godzin bezpośredniego nasłonecznienia każdego dnia. Dotyczy to szczególnie wielu sukulentów i kaktusów, a także gatunków naturalnie występujących na terenach otwartych i silnie nasłonecznionych.
Przy niedoborze światła rośliny te mogą się wyciągać, tracić zwarty pokrój i charakterystyczne wybarwienie.
Najlepszym miejscem jest dla nich zazwyczaj okolica dobrze doświetlonego okna południowego lub zachodniego. Trzeba jednak pamiętać, że liście niektórych roślin mogą zostać poparzone, jeżeli po dłuższym okresie przebywania w cieniu zostaną nagle wystawione na intensywne słońce.
Do mocniejszego nasłonecznienia warto więc przyzwyczajać rośliny stopniowo.
Znaczenie kierunku świata
Okna skierowane na północ zapewniają zazwyczaj najmniej bezpośredniego światła. Mogą być odpowiednie dla roślin dobrze tolerujących półcień, szczególnie jeżeli nic nie zasłania okna.
Okna wschodnie zapewniają łagodniejsze światło poranne. Jest to bardzo dobre stanowisko dla wielu popularnych roślin doniczkowych.
Okna zachodnie są mocniej oświetlone po południu. Latem światło może być tam intensywne, dlatego bardziej wrażliwe gatunki nie zawsze powinny stać bezpośrednio przy szybie.
Okna południowe dostarczają najwięcej światła. Są odpowiednie dla gatunków światłolubnych, natomiast delikatniejsze rośliny można ustawić w większej odległości od okna lub osłonić przed bezpośrednim słońcem.
Odległość od okna również ma znaczenie
Natężenie światła w pomieszczeniu bardzo szybko zmniejsza się wraz z odległością od okna. Dlatego przesunięcie rośliny o kilka metrów w głąb pokoju może całkowicie zmienić warunki jej wzrostu.
Znaczenie mają również drzewa rosnące przed budynkiem, sąsiednie zabudowania, rolety, żaluzje oraz wielkość przeszklenia.
Z tego powodu przy aranżowaniu zieleni w biurze lub domu nie powinno się dobierać roślin wyłącznie pod względem wyglądu. Najpierw warto ocenić warunki świetlne, a dopiero później wybrać gatunki.
Dobrze dobrane stanowisko sprawia, że roślina zachowuje naturalny pokrój, zdrowe liście i może rozwijać się przez wiele lat.