Temperatura jest jednym z podstawowych czynników wpływających na wzrost i kondycję roślin doniczkowych. Wpływa między innymi na tempo przemiany materii, pobieranie wody i składników pokarmowych oraz intensywność wzrostu.
Poszczególne gatunki mają różne wymagania termiczne, wynikające przede wszystkim z warunków panujących w ich naturalnym środowisku. Wiele popularnych roślin dobrze czuje się w temperaturach typowych dla mieszkań i biur, jednak niektóre wymagają w ciągu roku wyraźnych zmian temperatury.
Rośliny wymagające zbliżonej temperatury przez cały rok
Wiele roślin pochodzących z regionów tropikalnych przez cały rok preferuje stosunkowo stabilne i ciepłe warunki. Należą do nich między innymi popularne filodendrony, monstery czy epipremnum.
W ich przypadku ważna jest nie tylko sama temperatura, ale również jej stabilność. Nagłe ochłodzenie, zimny przeciąg lub kontakt liści z bardzo chłodną szybą mogą być dla roślin bardziej szkodliwe niż niewielkie, stopniowe zmiany temperatury.
Rośliny potrzebujące chłodniejszego okresu zimowego
Nie wszystkie rośliny powinny przez cały rok przebywać w jednakowo ciepłym pomieszczeniu. Niektóre gatunki w swoim naturalnym cyklu przechodzą okres spoczynku, podczas którego potrzebują niższej temperatury.
Dotyczy to między innymi wielu kaktusów i części sukulentów. Chłodniejszy okres zimowy, połączony zazwyczaj z ograniczeniem podlewania, pozwala im przejść naturalny okres spoczynku.
Wymagania poszczególnych gatunków mogą się jednak znacznie różnić, dlatego warunki zimowania zawsze należy dostosować do konkretnej rośliny.
Temperatura a ilość światła
Temperatury nie należy rozpatrywać niezależnie od ilości dostępnego światła. Im cieplej, tym intensywniej mogą przebiegać procesy życiowe rośliny. Jeżeli jednocześnie światła jest niewiele, może dojść do zaburzenia równowagi pomiędzy wzrostem a możliwościami fotosyntezy.
Problem ten jest szczególnie widoczny zimą. W ogrzewanych pomieszczeniach temperatura może pozostawać wysoka, podczas gdy naturalnego światła jest znacznie mniej niż latem. U części roślin może to prowadzić do powstawania słabych, nadmiernie wydłużonych pędów.
Niebezpieczne są nagłe zmiany temperatury
Dla wielu roślin szczególnie niekorzystne są gwałtowne wahania temperatury. Mogą występować w pobliżu często otwieranych drzwi, nieszczelnych okien, grzejników oraz urządzeń klimatyzacyjnych.
Roślina stojąca w pozornie odpowiednio ogrzewanym pomieszczeniu może być więc narażona na bardzo odmienne warunki w zależności od konkretnego miejsca. Objawami stresu termicznego mogą być między innymi żółknięcie lub opadanie liści, zahamowanie wzrostu oraz pogorszenie ogólnej kondycji rośliny.
Transport roślin zimą
Szczególną ostrożność należy zachować podczas transportowania roślin w chłodnych miesiącach. Przeniesienie rośliny bezpośrednio z ciepłego pomieszczenia na zewnątrz, gdzie temperatura jest bliska zeru lub ujemna, może spowodować uszkodzenia nawet podczas stosunkowo krótkiego transportu.
Dlatego zimą rośliny powinny być odpowiednio zabezpieczone przed zimnym powietrzem, a czas ich przebywania na zewnątrz należy ograniczyć do minimum.
Temperatura w biurach i innych wnętrzach
W większości biur temperatura utrzymywana jest na poziomie odpowiednim dla wielu popularnych roślin doniczkowych. Problemem mogą być jednak lokalne różnice warunków.
Roślina ustawiona bezpośrednio przy grzejniku może być narażona na wysoką temperaturę i bardzo suche powietrze. Z kolei egzemplarz znajdujący się pod nawiewem klimatyzacji może być regularnie poddawany działaniu chłodnego strumienia powietrza.
Dlatego wybierając miejsce dla rośliny, warto oceniać nie tylko średnią temperaturę w pomieszczeniu, ale także mikroklimat konkretnego stanowiska. Odpowiednie połączenie temperatury, światła, wilgotności oraz właściwego podlewania pozwala stworzyć warunki sprzyjające zdrowemu i stabilnemu wzrostowi roślin.